Blog

Een nieuw nest voor de ooievaars

Hierboven kun je goed zien dat het ooievaarsnest er slecht aan toe was, dus na flink wat informeren links en rechts, gaan Engbert van Oort en Willem-Jan aan de slag om de nestgelegenheid weer optimaal te maken.

Vlak naast het nest staat een wilg, de leverancier van de wilgentakken. Een aantal takken worden gesnoeid en op de grond neergelegd.

Als de krans klaar is, snoeien Engbert en Willem-Jan de uitstekende takken weg en dan begint de klus: naar boven.

Daarna gaan er losse takken van de wilg en van een eik naar boven in een emmer. De losse takken vullen het oude nest op en zijn een goede bodem.

De blaadjes aan de takken zijn ook goed om het nest te vullen, die vallen vanzelf af en zorgen voor een dichtere bodem. Tot slot doet Engbert een emmer met witsel, met afwaskwast naar boven. Willem-Jan doopt de kwast in het witsel en strooit het uit in het nest. Dat was best moeilijk, maar hup over de rand en in het nest gekwakt. Nu denkt de ooievaar: Aha, een gebruikt nest!

Wat een mazzel dat we nu weer een prachtig nest voor de ooievaars hebben! Heel veel dank aan Engbert en Willem-Jan, ervaren ooievaarsnestbouwers! Wie maakt de wegwijzers voor de ooievaars?

 Voor de ijsvogels een nieuwe wand

Op het terrein van Fort Uitermeer zijn 2 ijsvogelwanden, maar die begonnen te vervallen. Op aanraden van Jelle Harder, de ijsvogelspecialist in onze regio, zijn we aan de slag gegaan om een nieuwe wand te plaatsen.

Bij Plofhuis 15 lagen sterke pallets, die we hiervoor mochten gebruiken. Zoals je op de foto’s kunt zien, waren de pallets behoorlijk zwaar en moesten met z’n vieren worden gedragen. Van tevoren was de plek bepaald en vrij gemaakt. Hup, aan de slag.

Een week later constateerden we dat de wand te hoog was. Dus werden de palen eruit gehaald en werd de wand opgehesen. Aan de onderkant werd een stuk afgezaagd en daarna kon de wand weer zakken, de palen erin en kon de wand worden geschoord.

En dan de laatste klussen, de schoring ingraven, vastzetten en daarna weer ingraven. En volgende keer kan de grond worden gestort en is de wand helemaal klaar. Heel bijzonder was het dat een ijsvogel langs kwam vliegen toen we met de wand bezig waren! Er wordt op ons gelet.

Ondertussen is Dick bezig om het blad in toom te houden.

André en Marlies hangen een gevallen nestkast op.

Op het dak van het Paviljoen zijn zonnepanelen gelegd.

En een geschubde inktzwam laat zich zien op de parkeerplaats. Voor de natuur wordt goed gezorgd op Fort Uitermeer.

 

 Kardinaalsmuts, ridderzuring, bundelzwammen en takken

Zo maar midden in het bos een kardinaalsmuts! We waren op zoek naar paddenstoelen en ineens deze rode bloemen tussen het groen. Bloeit ze nu weer? In het voorjaar hebben we het niet gezien, maar, ja, dan zijn we de nestkasten aan het bekijken!

Inmiddels ben ik achter de naam van de paddenstoel gekomen die achter het Infocentrum stond, 2 weken geleden. Plooivoetstuifzwam, zie hierboven, 2 weken ouder. Ongeveer 15 cm groot is deze paddenstoel!

Rond de keerkom hebben we allerlei grassen ingezaaid en om die volgend jaar beter te laten uitkomen, hebben we de ridderzuring uitgestoken, met wortels en al! Lekker warm werk, volgende week verder.

Op de berg achter het restaurant werd hard gewerkt om takken te hakselen en het hek te repareren nadat er een boom omgevallen was. Ook een lekker warm werk!

 Zwanen in de zwaaikom

Op een ochtend loop je het terrein op en zie je dat in de zwaaikom een hele familie knobbelzwaan aan het foerageren is. Moeder, vader en 5 jongen! Ze zijn de hele dag gebleven! Deze weken zijn we druk bezig met onkruid wieden, snoeien, blad blazen, maaien en een boomschijf geschikt maken als insectenhotel.

Voor Open Monumentendag op 12 september hebben we Plofhuis 2 ingericht, zodat allerlei kunst tentoongesteld kon worden en Plofhuis 7 ingericht met weer een stukje historie van Fort Uitermeer.Bovendien was in de werkplaats van het Infocentrum een deel van de huiszwaluwentil te zien!

Vanmorgen hebben we met Jelle Harder van de IJsvogelwerkgroep in het Gooi onze ijsvogelwand bekeken en plannen gemaakt voor de restauratie.

Toen een paar vrijwilligers de goten aan het schoonmaken waren, vonden ze tussen de brandnetels deze prachtige paddenstoelen. Als je je ladder steeds verzet, ontdek je nog eens wat!

 Kunstwerken en werken en een rups

Joost Zwagerman heeft met Theo, Ruud en Joop kunstwerken van staal (met licht) in de nieuwe keerkom gelegd. Ze zijn te zien op Open monumentendag (zaterdag 12 september)

Er dreigt een dode boom op Plofhuis 3 van Fortevenementen om te vallen, dus Piet, René en Ruud zorgen dat dat niet gaat gebeuren. De restanten van de boom blijven gewoon liggen.

De onderdelen van de huiszwaluwentil hebben we in de grondverf gezet!

En afgelopen zaterdag hebben André, Raoul, André’s neef en ik de paal voor de huiszwaluwentil in Wommels opgehaald, 9 meter lang, van Cloeziana hout, een soort eucalyptus, verantwoord en zeer duurzaam hout.

Rups van een nachtvlinder met de naam “wapendrager” gevonden tijdens werken op het terrein van het Fort. De rupsen van de wapendrager kun je van juli tot in september vinden op allerlei loofbomen en struiken, waaronder wilg, berk, eik, linde en hazelaar.Na het uitkomen van de grote eilegsels, blijven de rupsen eerst bij elkaar en foerageren ze in groepen, zowel overdag als ´s nachts.De volgroeide rupsen, zoals hierboven, leven solitair en worden vaak gezien als ze over de grond kruipen op zoek naar een plaats om zich te verpoppen. De soort overwintert namelijk als pop in een holte in de grond.

Specht probeert de kanonremise in te komen?

 

 In de deuren van de kanonremise zijn brievenbussen gemaakt voor de vleermuizen. Kennelijk dacht de grote bonte specht dat hij de opening kon vergroten om er ook in te komen. Het is voor een specht eigenlijk meer een hakoefening, hoe hard/zacht is het hout?

Prachtig de kleur van de bessen van de Gelderse roos. Omdat de smaak bitter is (een galsmaak) mijden vogels deze vruchten. Pas wanneer het gevroren heeft, eten merels en zanglijsters de bessen. We gaan erop letten!

Deze week moesten we in het fort aan het werk. Eerst leggen we de brug neer en daarna gaan we onkruid, jonge boompjes verwijderen, zowel op de vloer als bovenop het fort. Je ziet hoe prachtig het begroeid is. Wel moeten we binnen een helm op, want er kunnen zomaar stenen uit de muur vallen.

Deze week hebben we de randen van de vlakken van de  huiszwaluwentil ingesmeerd zodat het waterdicht wordt. En daarna gaan de vlakken in de grondverf!

Vorige week hebben we de huiszwaluwentil in Huizen, in het Nautisch Kwartier bekeken. Deze til is bewoond en dit jaar hebben huiszwaluwen ook zelf een nest gebouwd. In Huizen staan er nog twee en ook die zijn bewoond! Dat belooft wat voor ons!

 Hooien in tropische warmte

 Gisteren waren we lekker vroeg, dus meteen maar naar buiten om het gemaaide gras bij elkaar te harken en met de gerepareerde Uitermeer Expres naar de composthoop af te voeren! Rond de keerkom maaien we 1 x per jaar en laten we het maaisel een week liggen zodat de zaden en de insecten eruit kunnen vallen. Daarna voeren we het af en kan alles weer gaan groeien en bloeien.

 Dit is de volle Uitermeer Expres, zo gingen er nog twee naar de composthoop. En die is nu helemaal vol!

 De bijen waren ook druk bezig in de warmte.

 De vrucht van een gevlekte aronskelk in de takkenril en in het bos. 

Nog een mooi plaatje op Uitermeer: de Gelderse roos:

En toen ik naar huis reed, zag ik een zwanenfamilie in het water voor het Infocentrum:

 

De laatste 3 van dit jaar zijn uitgevlogen

Ja, afgelopen dinsdag was het echt de laatste nestcontroledag! Nu zijn alle kasten leeg. De jonge vliegenvangers zien en horen we als we over het terrein lopen! En wat zijn ze aan het doen: Vliegen vangen!

Aan de huiszwaluwentil is verder gewerkt:

En dan gebeuren er natuurlijk nog veel meer dingen, er wordt veel hout opgeruimd, in de rillen gelegd of gehakseld voor de paden.

Houd voor in d enieuwe Rambo

Een keer per jaar mag er rond de keerkom worden gemaaid, het maaisel blijft een week liggen zodat de insecten en zaden eruit vallen en de week erna ruimen we alles op.

Dus volgende week gaan we alles afvoeren. Voor je het weet, staan er weer de mooiste bloemen!

 

Aan de slag met de huiszwaluwentil

Zo zag de huiszwaluwentil eruit in Wommels, gebouwd door Claas Frankena. Afgelopen dinsdag reed de vrachtwagen van de Vechtstreek met het hout voor onze huiszwaluwentil het terrein op en werd het in de werkplaats gelegd.

Gisteren zijn Dick van Maanen en André Veenstra ermee begonnen. Van het Groenfonds van het Noord-Hollands Landschap en van Kern met Pit hebben we al subsidie gekregen om de til te bouwen. In maart heeft Dick al de tekeningen gemaakt:

Vrijdag werd de eerste zeshoek gezaagd, nadat alles gemeten is.

Heel spannend allemaal en we houden jullie op de hoogte!

 

Populieren

Voor het Infocentrum is een aantal oude populieren omgezaagd en kijk, de stomp loop weer uit! Het zal nog wel even duren voor ze weer zo groot zijn, maar hoop doet leven! En de meeste geplante eiken en meidoorns doen het ook goed en gaan zorgen voor een dichte vegetatie.

Af en toe moet er iets gerepareerd worden, gelukkig zijn er veel handige mensen op Uitermeer.

Voor de grauwe vliegenvangers heeft André een nieuw model gemaakt, dus die hebben we vorige week meteen opgehangen. In het volgende seizoen kan deze gebruikt worden. Tot onze grote vreugde gaan de werkzaamheden voor de huiszwaluwentil van start. Het hout is besteld, volgende week wordt het geleverd en daarna gaan Dick van Maanen en André aan de slag. Uiteraard moeten er op een gegeven ogenblik meer mensen gaan helpen, maar ik houd iedereen op de hoogte!

Hierboven staan 2 foto’s van onze grauwe vliegenvangers, gefotografeerd door Jurrien Uiterwijk, hij liep in het weekend op Uitermeer rond. De jonge had een ring, maar die is niet zichtbaar op de foto. Toen ik vanmorgen rondliep, hoorde en zag ik de jongen en de volwassenen vliegen en steeds weer een vlieg vangen; dat gaat zo snel! Eigenlijk zijn ze steeds in de lucht. Dus Jurrien heeft een tijdje rustig zitten kijken en kon foto’s nemen. Prachtig! 

Tot slot een foto van de kleine klaver, beloofd is beloofd!

 

Veel soorten klaver

Nadat we alle nestkasten van de grauwe vliegenvangers hadden nagelopen, konden we ook eens naar alles wat groeit en bloeit kijken. Hierboven staan drie klaversoorten, maar er zijn er uiteraard meer! We gaan de volgende keer ook een foto maken van de kleine klaver!

Piet was bezig met het schoonmaken van de goten, alle bladeren en takken eruit zodat het regenwater goed af kan stromen.

Karel heeft de parkeerplaats opgeschoond, daarna kunnen wij de volle zakken vervangen.

Achter een van de plofhuizen zitten in het rooster oude merelnesten, 3 weken geleden had een grauwe vliegenvanger de nesten met mos en haartjes broedklaar gemaakt, 6 eitjes (van een grauwe vliegenvanger of een roodborstje)!En ook 6 jongen, maar helaas het nest was te dicht bij de grond dus heeft een grotere vogel of een groter zoogdier ze gevonden en opgegeten. De nestkast erboven (die van de witte kwikstaarten) was weer gevuld met een nieuw nest!

 

Verrassing: witte kwikstaarten in een nestkast

Aan een van de plofhuizen hangt een nestkast voor grauwe vliegenvangers en gisteren zouden de jongen worden geringd, dus Rob Moolenbeek liep met ons mee. Toen hij op de ladder stond en de nestkast inkeek, zag hij deze rustige jongen en ineens hoorde hij en hoorden wij en zagen wij ook, alarmerende witte kwikstaarten in de bomen boven ons hoofd! “Hee, dit zijn jonge kwikstaarten, 5 stuks”, zei Rob. Toch zijn ze niet geringd, omdat ze al zo groot waren! Maar wat een plaatje! Vorig jaar werden er 16000 nestkasten gevolgd, in 1 daarvan zat een witte kwikstaart. Die broedt namelijk “altijd” op het platteland, vaak op huizen, schuren of onder bruggen.

Wel zijn er ook grauwe vliegenvangers geringd, 14 stuks en we ontdekten bij een lamp in een smalle koker nog een nest van een grauwe vliegenvanger met 5 eieren. En ook nog 5 eieren van een andere grauwe vliegenvanger in een oud merelnest, zo kunnen we nesten blijven controleren. 

Zo was er nog meer verstopte natuur op Uitermeer, de aronskelken gaan bloeien:

Elke week is er wat te beleven en te doen op Fort Uitermeer, want er werd gisteren ook afval geruimd, gemaaid op de parkeerplaats, takken uit het water gehaald. Kortom, altijd druk!

 

Alles is groen en jong

Een mooie oude stam met heel veel fluitenkruid en grassen, te zien bij de ingang van het terrein en dan loop je het pad op langs de keerkom en zie je de meidoorn in bloei en veel margrieten, look-zonder-look. De gras- en bloemzaden zijn nu goed te zien!

Afgelopen dinsdag was het prachtig weer en konden we buiten koffiedrinken voordat de werkzaamheden starten! Je ziet de anderhalve-meter in werking! De gezelligheid blijft hetzelfde, de koffie en koeken smaken veel beter als je met meer mensen bent!

Op de berg achter het paviljoen zijn Joep en Joop aan het werk. Intussen verzamelt Marijke de vuilnis.

 en oefent Ruud met Dicks grasmaaier.

Om 9 uur zijn André en ik al begonnen om de nestkasten te controleren, de boomklevers zijn nog maar 3 dagen oud en de pimpelmezen gaan deze week uitvliegen.

De spreeuwen zijn alle 30 uitgevlogen, dus maken we de kasten meteen schoon! Dat is altijd een natte en vieze bende, maar gelukkig heeft André in elke kast een losse bodem gemaakt. Dus de bodem eruit, voorzichtig! Met een plamuurmes schraap ik de bodem schoon, het riet en de rotzooi eraf. Bovenin schraapt André het riet aan de zijkanten er allemaal uit en leeg is de kast, lekker laten drogen en wie weet, gaat er nog een spreeuw in zitten broeden!

 Dit nest hebben Joep en Joop in de bramenstruik gevonden, ze waren al uitgevlogen, maar van wie was het? En je ziet meteen hoe belangrijk een bramenstruik is voor de vogels, heel veilige plek, tussen al die doorns en takken!

 

Spreeuwen in een zakje

Om 9 uur zijn André en ik al begonnen om de nestkasten te controleren, de boomklevers zijn nog maar 3 dagen oud en de pimpelmezen gaan deze week uitvliegen.

Ja, zo werden de spreeuwen door André uit de nestkast en gehaald (6 kasten) en daarna gaf Marijke er steeds een aan Rob Moolenbeek om te ringen.

het werden 30 jonge spreeuwen

Deze spreeuwen waren 8, 9 of 10 dagen oud. Dan kunnen ze geringd worden.

Na het ringen zet André elke spreeuw weer terug in de nestkast.

Ik noteer alle ringnummers in het logboek nestkastencontrole en geef alles door aan SOVON, die het vogelonderzoek in heel Nederland doet. Het was een heel bijzondere ochtend doordat allerlei mensen aan het wandelen waren en zagen wat we aan het doen waren. We konden veel uitleg geven over ons vrijwilligerswerk op Uitermeer. 

Daarna hebben we de andere nestkasten gecontroleerd! De boomklever had 7 eieren, er waren jonge pimpelmezen, veel broedende mezen. Kortom de kasten zaten lekker vol!

 

Veel meer lente en minder werken op Uitermeer

Ja, het zijn vreemde tijden, het werk op Fort Uitermeer is vanaf half maart opgeschort, dus geen wekelijkse koffieverhalen en samenwerken aan het verfraaien van de natuur.Toch zijn André en ik vanaf 31 maart begonnen met het controleren van de nestkasten. De temperaturen waren goed en dat konden we zien in de kasten. Nestbegin in de mezenkasten, een paar stukjes mos en wat zacht gedroogd gras. In de volgende weken ook in de spreeuwenkasten en de boomklever was ook begonnen!

Deze foto is van vorige week, een hele nieuwe mezenkast was ingehakt door een grote bonte specht! Dat wordt niks meer, gisteren hebben we deze kast eraf gehaald en André gaat er een stuk hout overheen plakken.En vorige week was het niet bij deze gebleven, in nummer 14 zat ook zo’n gat, maar daar waren mezen al bezig met een nest bouwen en gisteren lagen er ook eieren in. Dus die hebben we laten hangen! Als de specht wegblijft, komt het goed met de mezen. En heeft de specht dus een goede boom gevonden voor haar nest. 

Gisteren zaten er ook al mezen te broeden en bij de spreeuwen waren jongen, 26 in totaal!"